Berlin, 30 janar 2019 –
Sonte në Berlin me Ministrin e Punëve të Jashtme të Shqipërisë Gent Cakaj, në një restorant me kuzhinë tërësisht shqiptare, duke koordinuar qasjen tonë për çështjet e politikës së jashtme.
Qëllimi im ka qenë gjithmonë të kemi një koordinim të ngushtë dhe dinamik ndërmjet Kosovës dhe Shqipërisë. Nesër së bashku me Ministrat e Punëve të Jashtme nga e gjithë Evropa me ftesën e Ministrit gjerman të Punëve të Jashtme jemi në konferencën e Berlinit për të diskutuar çështjet e sigurisë në Ballkan.
Mikpritur nga Heiko Mass, Ministër Federal për Punët e Jashtme të Gjermanisë dhe H.E. Jean-Yves Le Drian, Ministër për Evropën dhe Punët e Jashtme të Francës, takimi i dytë i nivelit të lartë mbi zbatimin e Udhërrëfyesit për Kontrollin e SALW-ve për Ballkanin Perëndimor shqyrtoi progresin e arritur në vitin e parë të zbatimit të Udhërrëfyesit.
Ylva Johansson, Komisionerja e BE-së për Çështjet e Brendshme dhe Olivér Várhelyi, Komisioneri i BE-së për Fqinjësinë dhe Zgjerimin morën pjesë gjithashtu në këtë ngjarje, përveç Ministrave të Brendshëm dhe Punëve të Jashtme të Ballkanit Perëndimor dhe organizatave ndërkombëtare kryesore që mbështesin autoritetet në zbatimin e Udhërrëfyesi dhe donatorët.
Udhërrëfyesi u zhvillua nga autoritetet e Ballkanit Perëndimor në vitin 2018, nën kujdesin e Gjermanisë, Francës dhe në bashkëpunim me BE-në dhe me mbështetjen e Shtëpisë së Pastrimit të Evropës Juglindore dhe Lindore të UNDP-së për Kontrollin e Armëve të Vogla dhe të Lehta (SEESAC).
Ai synon të mbyllë boshllëqet e mbetura në kontrollin e armëve të vogla dhe të lehta dhe të kontribuojë në një zgjidhje të qëndrueshme për posedimin, keqpërdorimin dhe trafikimin e paligjshëm të AVL-ve dhe municioneve të tyre në Ballkanin Perëndimor.
Në gjysmën e parë të 2019, Udhërrëfyesi çoi në sekuestrimin nga autoritetet e Ballkanit Perëndimor të 1,886 armëve të zjarrit dhe 52,600 copë municionesh. Gjatë gjithë vitit 2019, u shkatërruan 21,000 armë të lehta dhe mbi 6 milionë copë municione.
UNDP vlerëson se 993 persona u vranë, u plagosën ose u kërcënuan me armë zjarri në rajon në vitin 2019. Armët e zjarrit u përdorën shpesh në kontekste kriminale, mosmarrëveshje publike, të shtëna festive dhe dhunë në familje.
Ndërmjet viteve 2012 dhe 2016, gratë ishin përgjegjëse për vetëm 1.6% të incidenteve me armë zjarri, por përfaqësonin 16.2% të viktimave si pasojë e dhunës në familje.
“Më shumë shkelje të të drejtave të njeriut kryhen me armë të vogla sesa me çdo mjet tjetër. Ato janë gjithashtu një lloj arme e përhapur që përdoret në aktet e dhunës seksuale dhe si mjet për terror,” tha Mirjana Spoljaric Egger, Drejtoresha Rajonale e UNDP-së për Evropën Lindore dhe Azinë Qendrore. “Përparimi domethënës në Objektivat e Zhvillimit të Qëndrueshëm varet nga eliminimi i kërcënimeve të tilla si armët e zjarrit të paligjshme,” shtoi ajo.
Znj. Spoljaric Egger falenderoi Ministrat e Brendshëm dhe të Punëve të Jashtme nga Ballkani Perëndimor për angazhimin e tyre të fortë në zbatimin e Udhërrëfyesit. Ajo falënderoi Gjermaninë, Francën dhe BE-në për partneritetin me UNDP-në përmes SEESAC në zhvillimin, koordinimin dhe monitorimin e zbatimit të Udhërrëfyesit dhe për mbështetjen e tyre financiare.
Ajo përgëzoi gjithashtu Britaninë e Madhe, Norvegjinë, Suedinë dhe Holandën për kontributin e tyre në Fondin e Mirëbesimit Multi Partner të Udhërrëfyesit, përmes të cilit shumë shpejt do të nisin katër projekte të reja.
SEESAC – një nismë e përbashkët e UNDP-së dhe Këshillit të Bashkëpunimit Rajonal – ka punuar ngushtë me autoritetet lokale për të promovuar çarmatimin dhe kontrollin e armëve për më shumë se një dekadë.
Me miratimin e Udhërrëfyesit, UNDP-ja ka rritur mbështetjen e saj, duke zhvilluar prova për të siguruar stoqet, duke ndihmuar në shkatërrimin e tepricave dhe konfiskimin e armëve dhe municioneve, duke mbështetur autoritetet për të zbuluar dhe parandaluar trafikimin e armëve të zjarrit dhe duke përmirësuar kapacitetet mjeko-ligjore në të gjithë rajonin.
Në takim, Ministrat e Brendshëm dhe të Punëve të Jashtme të Ballkanit Perëndimor raportuan për progresin në juridiksionet e tyre, dhe organizatat kryesore ndërkombëtare, OSBE, UNODC, NATO, EUROPOL/EMPACT, FRONTEX dhe donatorët kryesorë prezantuan kontributin e tyre në zbatimin e Udhërrëfyes.
Gjatë fjalimit tim në Konferencën Ministrore që synon të frenojë tregtinë e paligjshme të armëve dhe të sjellë armët nën kontroll në Ballkanin Perëndimor në Berlin, sigurova mbështetjen e plotë për nismën gjermano-frënge për zbatimin e hartës për kontroll gjithëpërfshirës të armëve të vogla dhe të lehta në Ballkanin Perëndimor.
Ne duhet ta lëmë politikën mënjanë dhe të përqendrohemi në sfidat e vërteta ishte porosia ime kryesore për të siguruar rezultate të prekshme por edhe adresimin e duhur të problemeve me të cilat përballemi.
Arsenalet e paligjshme paraqesin një rrezik të madh sigurie për popujt në Ballkanin Perëndimor dhe Evropën në tërësi.
Kosova është pjesë e inciativës dhe do të ndërmarrë veprime nacionale, bilaterale dhe shumëpalëshe për të frenuar tregtinë e paligjshme të armëve dhe për të sjellë armët nën kontroll. Këto armë janë një kërcënim për sigurinë publike dhe kombëtare të Kosovës dhe një rrezik për stabilitetin rajonal.
Unë ngrita gjatë fjalës sime shqetësimin e Kosovës se kërcënimi më i madh me të cilin rajoni ynë përballet sot përsa i përket sigurisë është tregtimi i paligjshëm i armëve nga shteti serb dhe përdorimi i teknologjisë ushtarake për të krijuar aftësi përgjimi nga Beogradi që do të përdoren në vendet fqinje me ndihmën e aktorëve të tretë.
Evropa duhet ta kundërshtojë këtë menjëherë dhe të sigurojë që stabiliteti dhe paqja të mbizotërojë në Ballkanin Perëndimor. Kosova ka qenë e zëshme dhe e qartë në kundërshtimin e veprimtarive serbe të shitjes së armëve.
